ΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 

Η ψωρίαση αποτελεί μια χρόνια φλεγμονώδη δερματοπάθεια, που επηρεάζει περίπου το 2% έως 4% του παγκόσμιου πληθυσμού και χαρακτηρίζεται από ερυθηματώδεις και φολιδωτές πλάκες. Η ασθένεια συνδέεται με πληθώρα συννοσηροτήτων, όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πολυδιάστατη προσέγγιση στη θεραπεία και τη διαχείριση της.

Είναι γνωστό ότι περίπου το 25% έως 30% των ασθενών με ψωρίαση αναπτύσσουν ψωριασική αρθρίτιδα, η οποία επηρεάζει τις αρθρώσεις και μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκαμψία και οίδημα.

Η παθογένεση της ψωρίασης οφείλεται σε έναν συνδυασμό γενετικών, ανοσολογικών, περιβαλλοντικών και παραγόντων τρόπου ζωής. Η ενδελεχής κατανόηση αυτών των αιτιολογικών παραγόντων είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας.

Τροποποιήσεις Τρόπου Ζωής και Διατροφή

Η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής, διατήρηση ενός υγιούς βάρους, τακτική άσκηση, και η διαχείριση του στρες αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις.

•Υγιεινή διατροφή: Ενώ οι διατροφικές συστάσεις διαφέρουν από άτομο σε άτομο, η διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής πλούσιας σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, πολυφαινόλες και καλά λιπαρά, όπως πρεσβεύει το μοντέλο της Μεσογειακής διατροφής, έχει συσχετιστεί με μειωμένη φλεγμονή και βελτίωση της κλινικής εικόνας της ψωρίασης. Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας ή διατροφολόγο για εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση.

•Διαχείριση βάρους: Η παχυσαρκία αυξάνει τη συστηματική φλεγμονή, καθιστώντας τη διαχείριση του σωματικού βάρους έναν σημαντικό παράγοντα για τον έλεγχο της νόσου.

•Σωματική δραστηριότητα: Η τακτική άσκηση μειώνει το στρες και ενισχύει την υγεία, ενώ συνεισφέρει στη διαχείριση του βάρους και την ανακούφιση των συμπτωμάτων της ψωρίασης.

•Κάπνισμα και αλκοόλ: Το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχουν συνδεθεί με επιδείνωση των συμπτωμάτων ψωρίασης. Η διακοπή του καπνίσματος και ο μετριασμός της πρόσληψης αλκοόλ μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στην κατάστασή σας.

•Διαχείριση του άγχους: Εξετάστε τεχνικές διαχείρισης του στρες όπως γιόγκα, διαλογισμός ή ασκήσεις βαθιάς αναπνοής για να χαλαρώσετε και να μειώσετε τις εξάρσεις.

•Φροντίδα δέρματος: Η τακτική ενυδάτωση μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της ξηρότητας και του ερεθισμού που σχετίζεται με την ψωρίαση και η χρήση προϊόντων χωρίς άρωμα μπορεί επίσης να ελαχιστοποιήσει τις δερματικές αντιδράσεις.

Η εφαρμογή αυτών των στρατηγικών μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των συμπτωμάτων της ψωρίασης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να προσδιοριστούν οι βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης.

Διατροφική αντιμετώπιση ψωρίασης και ψωριασικής αρθρίτιδας

Η διατροφή αποτελεί βασικό παράγοντα στη διαχείριση της ψωρίασης και της ψωριασικής αρθρίτιδας, επηρεάζοντας τη φλεγμονώδη απόκριση του οργανισμού, την υγεία του δέρματος και των αρθρώσεων, και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Ενώ δεν υπάρχει μία σαφώς ορισμένη διατροφή γι αυτά τα αυτοάνοσα νοσήματα, εντούτοις τα ενθαρρυντικά ευρήματα της επίδρασης  της Μεσογειακής διατροφής στην πορεία της ψωρίασης καθιστούν χρήσιμη την εφαρμογή της για ένα χρονικό διάστημα, τουλάχιστον εξι μηνών.

Πιο συγκεκριμένα συστήνεται:

Αντιφλεγμονώδης Δίαιτα

Η φλεγμονή αποτελεί το βασικό παθοφυσιολογικό στοιχείο τόσο της ψωρίασης όσο και της ψωριασικής αρθρίτιδας. Μια δίαιτα πλούσια σε αντιφλεγμονώδεις τροφές μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων. Συγκεκριμένα τροφές που βοηθάνε:

•Ελαιόλαδο: Η ενσωμάτωσή τους στα καθημερινά γεύματα μπορεί να προσφέρει πρόσθετα οφέλη για την υγεία και μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ψωρίασης. ιδιαίτερα από πηγές όπως το ελαιόλαδο, που είναι γνωστό για τις αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις του,

•Τροφές πλούσιες σε Ω3 λιπαρά: τα καλύτερα Ω3 λιπαρά προέρχονται κυρίως από λιπαρά ψάρια και θαλασσινά όπως ο σολομός, το σκουμπρί και οι σαρδέλες, αλλά και από φυτικές πηγές όπως τα καρύδια και τα αμύγδαλα, και ο λιναρόσπορος και οι σπόροι chia. Τα ω3 λιπαρά έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Μειώνοντας τη φλεγμονή, μειώνουν και το οξειδωτικό στρες που προκαλείται από τις φλεγμονώδεις διαδικασίες σε δέρμα και αρθρώσεις.

•Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες: Μια δίαιτα πλούσια σε πολύχρωμα φρούτα και λαχανικά είναι ευεργετική λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε αντιοξειδωτικά, όπως οι βιταμίνες C και E, που μπορούν να καταπολεμήσουν την οξειδωτική βλάβη και τη φλεγμονή. Επίσης όσπρια όπως τα φασόλια και οι φακές έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες, είναι χαμηλά σε λιπαρά και δύναται να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής, καθιστώντας τα μια καλή επιλογή για άτομα με ψωρίαση.

•Πολυφαινόλες: Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από υψηλή πρόσληψη πολυφαινολών, φυσικών ενώσεων με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στη μείωση των φλεγμονωδών διεργασιών που σχετίζονται με την ψωρίαση. Φυτικές τροφές πλούσιες σε πολυφαινόλες είναι τα μούρα, τα ρόδια, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, ξηροί καρποί (καρύδια, αμύγδαλα, φουντούκια), η κανέλα, η ρίγανη, το υμάρι, η σοκολάτα, το κόκκινο κρασί.

Μείωση των Τροφών που Προκαλούν Φλεγμονή

Ορισμένα τρόφιμα μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα της ψωρίασης και της ψωριασικής αρθρίτιδας:

•Κορεσμένα και Τρανς Λιπαρά: Τρόφιμα όπως τα κόκκινα κρέατα, τα επεξεργασμένα κρέατα και τα τηγανητά μπορούν να αυξήσουν τη φλεγμονή.

•Ζάχαρη και Επεξεργασμένοι Υδατάνθρακες: Αυτά τα τρόφιμα μπορεί να προκαλέσουν αιφνίδια αύξηση του σακχάρου στο αίμα, γεγονός που ενισχύει τη φλεγμονή.

Υποστήριξη του Εντερικού Μικροβιώματος

Η υγεία του εντέρου συνδέεται στενά με τη φλεγμονή και την ανοσολογική απόκριση. Η διατήρηση ενός υγιούς εντερικού μικροβιώματος είναι κλειδί για τη διαχείριση της ψωρίασης και της ψωριασικής αρθρίτιδας:

•Προβιοτικά: Τροφές όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και τα λαχανικά τουρσί παρέχουν ωφέλιμα βακτήρια που υποστηρίζουν το εντερικό μικροβίωμα.

•Πρεβιοτικά: Τροφές όπως οι μπανάνες, τα σπαράγγια και τα κρεμμύδια παρέχουν τις απαραίτητες ίνες για την ανάπτυξη των προβιοτικών.

Ρύθμιση του Σωματικού Βάρους

Το υπερβολικό σωματικό βάρος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ψωρίασης και της ψωριασικής αρθρίτιδας. Η διατήρηση ενός υγιούς βάρους μέσω ισορροπημένης διατροφής και σωματικής άσκησης είναι σημαντική για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης εξάρσεων.

Επάρκεια σε βιταμίνη D

Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D μ΄εσω της διατροφής ή έκθεσης στον ήλιο μπορεί να βελτιώση τη διαχείρηση της ψωρίασης., καθώς η συγκεκριμένη βιταμίνη είναι σημαντική για τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος, την επιβράδυνση ανάπτυξης των κυττάρων του δέρματος, μειώνοντας την απολέπιση και την πάχυσνση της επιδερμίδας και την ενόσχυση των αρθρώσεων.

Εξατομικευμένη Διατροφική Προσέγγιση

Κάθε άτομο είναι μοναδικό, και έτσι πρέπει να είναι και η διατροφή του. Είναι σημαντικό οι ασθενείς με ψωρίαση και ψωριασική αρθρίτιδα να συμβουλεύονται έναν διαιτολόγο για να διαμορφώσουν ένα διατροφικό πλάνο που να ανταποκρίνεται στις προσωπικές τους ανάγκες και προτιμήσεις.

Η διατροφή μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό σύμμαχο στη διαχείριση της ψωρίασης και της ψωριασικής αρθρίτιδας. Μέσω της κατανάλωσης αντιφλεγμονωδών τροφών, της αποφυγής τροφών που προκαλούν φλεγμονή, της υποστήριξης της υγείας του εντέρου, και της διατήρησης ενός υγιούς βάρους, οι ασθενείς μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής τους. Ωστόσο, η εξατομικευμένη προσέγγιση είναι καθοριστική για τη μεγιστοποίηση των ωφελειών της διατροφής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Carolina, Constantin., Mihaela, Surcel., Adriana, Munteanu., Monica, Neagu. (2023). Insights into Nutritional Strategies in Psoriasis. Nutrients

2. G, Márquez, Balbás., M, Sánchez, Regaña., P., Umbert, Millet. (2011). Study on the use of omega-3 fatty acids as a therapeutic supplement in treatment of psoriasis.. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology

3. Joel, M., Gelfand. (2024). Psoriasis – More Progress but More Questions.. The New England Journal of Medicine, 390(6), 561-562. Available

4. Komal, V., Kakade., Rahul, D., Khaire. (2022). A Review on Psoriasis. International journal of technology

5. Marco, Cintoni., Marta, Palombaro., Fabio, Stefano, et al (2023). Metabolic Disorders and Psoriasis: Exploring the Role of Nutritional Interventions. Nutrients

6. Nutrition and psoriasis. Clinics in Dermatology, (2022).;40(2):128-134